วันพุธที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560

Compartment syndrome

Compartment syndrome

เกิดเมื่อมีการเพิ่มขึ้นของความดันภายใน closed fascial space เป็นเวลานาน ซึ่งอาจเกิดจาก volume ภายใน compartment เพิ่มมากขึ้น (hemorrhage, edema จาก reperfusion injury) หรือเกิดจากขนาดของ compartment ลดลง (cast, tight dressing) ถ้า delta pressure หรือความแตกต่างระหว่าง dBP กับ intracompartmental pressure > 10-35  mmHg ติดต่อกันหลายชั่วโมง (muscle 3-4 h, nerve 2 h) จะทำให้เกิด cell death ได้ (delta pressure > 30 mmHg = acute compartment syndrome)

ซักประวัติและตรวจร่างกาย
  • อาจมีประวัติ trauma (เช่น crush injury, tibial fracture) หรือไม่มีประวัติ direct trauma (เช่น rhabdomyolysis, hemophilia)
  • มีอาการปวดรุนแรงใน compartment นั้นๆ มีลักษณะตึงแน่น เมื่อบีบหรือทำ active/passive stretching จะปวดมากขึ้น อาจมี numbness, dysesthesia; ตรวจ distal pulse, color, temperature จะปกติ


การวัด compartment pressure
Stryker intra-compartment pressure monitor
  • เตรียมอุปกรณ์ ได้แก่ Stryker handle pressure monitoring unit และ 3-mL syringe ที่ดูด NSS ไว้แล้วต่อกับ side-port diaphragm chamber
  • ฉีดยาชาในบริเวณที่จะตรวจ จัดแขนขาที่จะตรวจให้อยู่ในระดับหัวใจ
  • ใส่ needle with diaphragm chamber ประกอบเข้ากับตัวเครื่อง
  • เอียงเข็ม 45o ค่อยๆดัน saline เพื่อไล่อากาศออกไป
  • กดปุ่ม “ZERO” จะมี “00” ขึ้นที่หน้าจอ
  • แทงเข็มให้ตั้งฉากกับผิวหนัง ทดสอบโดยทำ pressure-increasing maneuvers
  • ฉีด saline < 0.3 mL ช้าๆ
  • รอจนหน้าจอได้ค่าที่คงที่ ตรวจ 2 ครั้งในแต่ละ compartment และตรวจภายใน 5 cm จาก fracture site 
Stryker method

Compartment
Painful passive motion
Compartment measure site
Forearm
Dorsal
Digital flexion
จัด forearm ในท่า supination และ elbow flexion; ระหว่าง proximal-middle thirds; 1-2 cm lateral ต่อ posterior aspect ของ ulna แทงเข็มลึก 1-2 cm
Volar
Digital/wrist extension
จัด forearm ในท่า supination; ระหว่าง proximal-middle thirds; medial ต่อ palmaris longus ชี้เข็มไปที่ posterior border ของ ulna ลึก 1-2 cm
Lateral (mobile wad)
Wrist ulnar deviation
จัด forearm ในท่า supination; ระหว่าง proximal-middle thirds; ส่วน lateral ที่สุดของ forearm แทงเข็มลึก 1-2 cm
Leg
Anterior
Toe flexion, plantar flexion
ระหว่าง proximal-middle thirds; 1 cm lateral ต่อ anterior border ของ tibia
Superficial posterior
Foot dorsiflexion
ระหว่าง proximal-middle thirds; 3-5 cm จาก midline ชี้เข็มไปกลางขา ลึก 2-4 cm
Deep posterior
Toe extension, ankle eversion
ระหว่าง proximal-middle thirds; หลังต่อ medial border  ของ tibia ชี้เข็มไปที่ posterior border ของ fibula ลึก 2-4 cm
Lateral
Foot/ankle inversion
ระหว่าง proximal-middle thirds; หน้าต่อ posterior border ของ fibula ชี้เข็มไปทาง fibula ลึก 1-1.5 cm
Gluteal
Hip flexion
นอนคว่ำ แทงเข็มในจุดที่เจ็บมากที่สุด ลึก 4-8 cm (spinal needle)
Foot


Medial

ใต้ต่อ base ของ 1st MT ภายใน abductor halluces muscle ลึก 1-1-1.5 cm
Central (calcaneal)

ใต้ต่อ base ของ 1st MT ผ่าน abductor halluces muscle ลึก 3 cm
Lateral

ใต้ต่อ base ของ 5th MT แทงเข็มขนานกับ plantar surface ลึก 1-1.5 cm
Intrinsic (interosseous)

Dorsum ของ 2nd และ 4th web space ที่ base ของ MT

Dx:  MAP – compartment pressure < 30 mmHg มี accuracy ดีกว่าวิธีอื่น (หรือใช้ DBP – compartment pressure < 30 mmHg มี specificity สูงกว่า)

Tx:
  • O2 supplement, BP support (แก้ไขภาวะ hypotension), remove cast/dressing, จัดให้แขนขาที่เป็นอยู่ในระดับหัวใจ
  • Hemophilia หรือ on anticoagulant ให้ factor replacement
  • Surgical fasciotomy; **ถ้าเป็นนาน > 24-48 ชั่วโมง อาจเกิด permanent damage ไปแล้ว การทำ fasciotomy อาจไม่ได้ประโยชน์



Ref: Tintinalli ed8th

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น