Elbow
- ดู: carrying angle (ปกติ 5-15°; supracondylar fx), deformity, soft tissue swelling
- คลำ: bony landmark (medial/lateral epicondyle, radial head, lateral supracondylar ridge), Hueter’s triangle, joint space (ระหว่าง radial head, Latn epicondyle, olecranon process), radial nerve (ต่ำกว่า radial neck 2 นิ้วมือ), cubital tunnel, antecubital fossa (structure เรียงจาก medial ไป lateral คือ MAT = median n, brachial a, biceps tendon, musculocutaneous n.)
- ขยับ-วัด: ROM (flexion, extension, pronation, supination), strength test
- Neurovascular test
- Radial nerve: ตรวจ strength ของ wrist และ finger extension; ตรวจ 2 point discrimination (ปกติ < 6 mm) ของ thumb-index web space
- Median nerve: ใช้นิ้วโป้งกับนิ้วชี้ทำ “OK” sign (anterior interosseous nerve), ตรวจ strength ของ thumb abduction (recurrent branch), ตรวจ 2 point discrimination ที่ tip ของ index finger
- Ulnar nerve: ตรวจ strength ของ finger abduction (กางนิ้ว); ตรวจ 2 point discrimination ที่ little finger
Imaging
- AP, lateral views ของ elbow; AP, lateral, oblique views ของ humerus และ forearm
- ถ้าพบ distal forearm injury ให้ทำ AP, lateral, oblique views ของ wrist แทน humerus
Lateral films
|
- CT โดยเฉพาะใน coronoid, comminuted intraarticular fx; MRI ดู ligament/tendon ruptures
Capitellum
Radial head
Internal(medial)
epicondyle
Trochlea
Olecranon
External(lateral)
epicondyle
|
Ossified ประมาณ 1 ปี
Ossified ประมาณ 3 ปี
Ossified ประมาณ 5 ปี
Ossified ประมาณ 7 ปี
Ossified ประมาณ 9 ปี
Ossified ประมาณ 11 ปี
|
Specific disease (clue & Tx)
Biceps tendon rupture
- Proximal biceps rupture: วัยกลางคน มีประวัติ chronic bicipital tenosynovitis ขณะที่ sudden/prolonged contraction มีเสียง “snap, pop” ตรวจพบ anterior shoulder tenderness/crepitus บน bicipital groove, เมื่อทำ elbow flexion จะปวด, พบ midarm “ball” (retracted biceps muscle);Ix: film shoulder (exclude avulsion fx); Tx: RICE, sling, refer orthopedist
- Distal biceps rupture: วันกลางคน เกร็งงอข้อศอก แล้วมีแรงมา extension ทันที (eccentric load) จะปวดที่ anterior cubital fossa คลำพบ defect, มี midarm “ball”, ตรวจ supination strength ลดลง, biceps squeeze test (งอศอก 60-80o แล้วบีบที่ muscle belly ของ biceps brachii และ myotendinous junction ปกติจะทำให้ forearm supination); hook test (งอศอก 90o + active supination ปกติจะสามารถเอานิ้วไปเกี่ยวกับ biceps tendon ที่ antecubital fossa ได้ ); Ix: film elbow (exclude avulsion fx), US, MRI (ใน partial rupture); Tx: RICE, sling, refer orthopedist
Triceps tendon rupture:
ปวดบวมตำแหน่ง proximal ต่อ olecranon,
มี sulcus + proximal mass (retracted triceps muscle), ถ้า complete rupture จะทำ elbow extension ไม่ได้, ตรวจ modified Thomson test (support
arm ให้ forearm ห้อยลง 90o
แล้วบีบ triceps ปกติจะมี forearm
extension); Ix: film elbow (exclude avulsion), US, MRI (partial tears); Tx:
RICE, sling, refer orthopedist
Lateral epicondylitis
(tennis elbow): กดเจ็บที่ lateral epicondyle, ปวดเมื่อเกร็งต้านแรงทำ wrist + finger extension และ
forearm supination, Tx: RICE, sling, forearm stretching +
strengthening exercise, Sx (refractory case)
Medial epicondylitis
(golfer’s elbow): กดเจ็บที่ medial epicondyle, ปวดเมื่อต้านแรงทำ wrist + finger flexion และ forearm
pronation, อาจมี ulnar neuropathy; Tx: เหมือน lateral epicondylitis
Elbow dislocation:
จะอยู่ในท่า elbow flexion 45o, ด้านหลังจะมี
olecranon prominent (คล้าย supracondylar fx); ต้องตรวจ N/V ก่อน
(brachial
artery, ulnar/radial/median nerve);
Ix: AP, lateral elbow (ดูว่ามีลักษณะของ
unstable joint หรือ “terrible triad” (dislocation
+ coronoid & radial head fx)
หรือไม่),
angiography (ถ้าไม่มี radial pulse, open dislocation, หรือ systemic injuries)
Tx: ทำ procedural
sedation หรือ intra-articular lidocaine
Posterior dislocation
**หลัง reduction ต้อง full smooth passive
ROM ได้ แล้วตรวจ medial และ lateral
stability (valgus, varus stress test ในท่า elbow full
extension) ถ้ามี medial instability แต่สามารถ
stabilized ในท่า elbow flexion 90o +
maximum forearm pronation ได้ ให้ splint ในท่านี้
Anterior
dislocation: partial extension + distal traction ของ wrist + backward pressure on forearm
|
- ใส่ long arm posterior splint ในท่า elbow slightly < 90o flexion, forearm mild pronation; early ROM 1 wks.
- Consult orthopedist ถ้า irreducible dislocations, N/V compromise, postreduction instability, associated fx, open dislocations
Suprecondylar fx:
ส่วนใหญ่พบในเด็กอายุ 5-10 ปี
ล้มเอามือยันพื้น ขณะที่เหยียดข้อศอก แบ่งออกเป็น
- Extension-type (posterior displacement): อาจดูภายนอกคล้าย posterior elbow dislocation; จะ fx จาก posterior proximal to anterior distal, ใน non-displaced fx อาจเห็นแค่ posterior fat pad sign หรือ anterior “sail sign”; Tx: long arm posterior splint (elbow flexion 90o + forearm in neutral rotation); consult orthopdist ถ้า angulation > 20°, displaced fx, vascular insufficiency; ถ้า soft tissue swelling มากให้ admit สังเกตอาการ N/V
- Flexion-type (anterior displacement): มักเป็น open fx (เกิดจาก direct force), จะ fx จาก anterior proximal to posterior distal; Tx: consult orthopedist
Complications ได้แก่ radial nerve (posteromedial displacement), median nerve
(posterolateral displacement), anterior interosseous nerve (เกิดจาก
traction หรือ contusion มักกลับมาปกติใน
4-17 สัปดาห์), brachial artery (no radial pulse),
compartment syndrome (Volkmann’s ischemic contracture จะปวดเมื่อทำ
passive extension ของ fingers [เด็กจะไม่ยอมแบบมือ],
forearm tenderness)
Intercondylar fx:
เกิดจากแรงกระแทกที่ posterior elbow ทำให้ olecranon
ไปชนกับ humerus; Ix: CT; Tx: consult
orthopedist, admit ถ้ามี severe edema หรือ displaced
fx; ใน non displaced fx ใส่ long arm
posterior splint (elbow flexion 90o + forearm in neutral rotation)
Epicondyle fx:
- Lateral epicondyle fx: เกิดจาก avulsion fx; Tx: long arm posterior mold (elbow flexion 90o + forearm supination), refer orthopedist
- Medial condylar fx: เกิดจาก posterior elbow dislocation, repected valgus stress (Little League elbow), direct blow; ถ้ามี medial collateral ligament tear ร่วมด้วย อาจทำให้ epicondyle ติดอยู่ใน joint space จะมีอาการปวดที่ medial elbow เมื่อทำ forearm supination + forearm/wrist/digits flexion จะปวดมากขึ้น ตรวจ ulnar nerve function; Ix: film elbow มองหา intra-articular fragment; Tx: long arm posterior splint (elbow flexion 90o + forearm pronation), consult orthopedist ถ้า open fx, unstable joint, fragment displace > 5 mm, intra-articular fragment, **ปัจจุบันมีแนวโน้มผ่าตัด เพราะพบ nonunion บ่อย
Condyle fx:
ส่วนใหญ่เป็น lateral condyle fx; medial condyle fx พบเฉพาะในเด็ก มักสับสนกับ medial epicondyle fx เพราะ
trochlea ossification center จะยังไม่เห็นจนถึงอายุ 9-10
ปี; Tx: non-displaced lateral หรือ medial
condyle ใส่ long arm posterior splint, RICE; consult
orthopedist ถ้า displaced fx หรือ N/V
compromise
Articular surface fx:
- Trochlea fx: สัมพันธ์กับ posterior elbow dislocation; Ix: CT, MRI; Tx: consult orthopedist, long arm posterior splint
- Capitellum fx: สัมพันธ์กับ radial head fx; Ix: standard film + radial head-capitellum view, CT; Tx: consult orthopedist
Proximal ulnar fx
- Coronoid fx: สัมพันธ์กับ posterior elbow dislocation, อาจเกิดจาก elbow hyperextension; Ix: CT; Tx: long arm posterior splint (elbow flexion, forearm supination), consult orthopedist, F/U ภายใน 24 ชั่วโมง
- Olecranon fx: เกิดจาก direct trauma หรือ elbow hyperextension; ตรวจ triceps function (ต้านแรงทำ forearm extension), ตรวจ ulnar nerve; Ix: lateral elbow; Tx: consult orthopedist, posterior long arm splint (elbow flexion 90° + forearm neutral); non-displaced + intact extensor function อาจรักษาแบบ conservative ได้
Radial head fx:
พบบ่อยที่สุดของ elbow fx; Ix: standard view + oblique,
radial head-capitellum view; Tx: non displaced fx + no limited mobility ใส่ sling + F/U ortho ภายใน 1 สัปดาห์; displaced fx หรือ limited mobility
ให้ F/U ortho ภายใน 24 ชั่วโมง
**Essex
Lopresti fx: comminuted radial head fx with distal radioulnar joint dislocation
(interosseous membrane tear)
Fx both bones (radius + ulna):
consult orthopedist, torus หรือ green stick fx ถ้า angulation > 15o ต้องทำ closed
reduction, non-displaced fx ใส่ long arm splint + F/U; สังเกตอาการ compartment syndrome (Volkmann’s contracture) จะปวดเมื่อทำ passive movement ของ fingers ต้องทำ fasciotomy ภายใน 8 ชั่วโมงหลังเกิดอาการ
Ulna fx
- Isolated ulna fx (nightstick fx): consult orthopedist ถ้า displacement > 50%, angulation > 10%, proximal third fx; non-displaced fx ใส่ short arm cast
- Monteggia’s fx-dislocation (proximal third ของ ulnar fx [ulnar fracture จะชี้ไปทาง radial head] + radial head dislocation)
Radius fx
- Proximal 2/3 fx: consult orthopedist; non-displaced fx ใส่ cast
- Galeazzi’s fx-dislocation (distal third ของ radial shaft fx + distal radioulnar joint dislocation [increase joint space, ulnar dorsally displace]): consult orthopedist
Ref: Tintinalli ed8th
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น